Pedagogiek

Pedagogiek in voetbal
Concentratie
Hoe reik je voetbal aan?
Werkwijze (Praktijk periodisering)

1. PEDAGOGIEK IN VOETBAL

Wat is een pedagogiek in voetbal?

Dit is bestuderen en herkennen van de speler zijn ontwikkeling d.m.v. begeleiden vanuit een sociaal veilige situatie in voetbal. Deze ontwikkeling verloopt via een werkwijze in fases naar niveau/ leeftijd, en ligt dus in grote lijnen in handen van de ouders/ verzorgers/ voetbaltrainers en de voetbalclub. Hierbij zal de voetbalclub dus moeten zorg dragen voor een werkwijze (pedagogiek) in leren voetballen en later leren presteren in 11v11.

- Leren bewegen & voetballen

Het leertraject bij de dorpsvoetbalclub loopt vanuit onze optiek in:

Eerst leren bewegen waarnaar je leert voetballen, als jeugdspeler kun je immers niet ineens 11v11 spelen.. Een werkwijze ontstaan vanuit de pedagogiek in voetbal is dan een manier om te leren voetballen. Dit reiken we aan in fases van ontwikkeling in begeleiden. Nu leer je voetballen om te presteren en uiteraard voor levenslang voetballen. Dit loopt via een praktijk periodisering naar niveau.

- Leren voetballen via verticaal opleiden

Naar niveau indelen kan zowel m.b.v. testen in voetbalaanleg of naar een sociale keuze (lager team).

Verticaal opleiden betekent dat je competentie in voetbal kan aanbieden. Dit naar niveau en behoefte van spelers en het team. Via de praktijk periodisering kun je dus op -en terugschakelen, dit in wat je aanbiedt op trainen.
Verticaal opleiden is ook de speler(ster) van hoog niveau een lichting hoger laten spelen (mits er onbevangenheid is in het spel voor echte ontwikkeling). Hiervoor is ook acceptatie nodig van het team waarvoor ze gaan uitkomen!.

Daarnaast is de relatie tussen speler en omgeving van grote invloed op het volwassen worden met voetbal d.m.v.

- Geboorteplaatseffect + ontwikkeling volwassenheid (talent) + club cultuur

Het geboorteplaatseffect + ontwikkeling van talent behelst ouders/ verzorgers/ trainer, familie, dorpsschool, dorpsclub, vrienden, vriendinnen, de gebouwde omgeving, media etc. die effect (invloed) hebben op de sociaal en emotionele ontwikkeling. Laat kinderen dan ook juist amateur voetbal beleven tot en met 12 jr. zonder z.g. professioneel handelen door de vele begeleiders en bestuurders die dit merendeels nooit zelf hebben ervaren.
De nadruk op handelen van ouders op de jonge speler en motivatie naar zijn voorkeuren vanuit zijn type temperament is het, die persoonlijke groei geeft! Dit in wat de speler nodig heeft op weg naar volwassenheid (talent) om zich later staande te houden in een professionele omgeving. Als vereniging bieden we ook hierin begeleiding aan ouders op weg naar sociale - en persoonlijk weerbaarheid - zelfstandigheid naar volwassenheid (talent).
Het opnieuw aanhalen van een cultuur naar het merendeels verloren historische Nederlandse verenigingsleven is een uitdaging. Het historisch gegroeide verenigingsleven bij een voetbalclub in ongeschreven regels betekent dat de club en de leden ervan op basis van traditie en ervaring samenwerken zonder dat er officiële documenten of regels zijn vastgelegd. Dit leidt tot een samenleving van vertrouwen en respect, waarbij de club en de leden elkaar erkennen en ondersteunen. Het verenigingsleven is een belangrijke onderdeel van de club, die niet alleen de sportieve activiteiten ondersteunt, maar ook de gemeenschapsgerichte incl. voeding en lichaam hygiënische aspecten van de club. Om respect voor jezelf en anderen te behalen is het zinvol om deze aspecten te vertalen in ongeschreven regels, nu is het belangrijk om duidelijke gedragsregels op te stellen en deze goed te communiceren en te bewaken. Dit kan helpen om een veilige en respectvolle omgeving te creëren voor alle betrokkenen. Het is ook belangrijk om te zorgen voor een verantwoord drank- en alcoholbeleid en te beschermen tegen ongewenst gedrag, inclusief seksuele intimidatie. Het is aan de club om deze regels duidelijk te maken en te waarborgen dat ze worden gevolgd door alle leden en vrijwilligers.

Voorheen was de invloed van het lidmaatschap van een dorpsvoetbalclub zeer groot op je maatschappelijke en sociale leven, een afspiegeling van wat je in een volwassen leven ook staat te wachten! Laten we weer samenwerken aan verenigen/ solidariteit om van te genieten en niet te ergeren..

2. CONCENTRATIE

Op concentratie coach je rond wedstrijden, dit is namelijk een vorm van direct bewustzijn waarin waarnemen en handelen één zijn. daar komt geen enkel denken tussen. Je kunt je dus pas (presteren) concentreren op de wedstrijd mits je competent bent naar niveau!

Concentratie ontstaat dus uit waarnemen en niet uit denken. Het enige verband dat er tussen deze 2 begrippen bestaat is dat concentratie pas kan ontstaan als de sporter onbewust bekwaam (uitgedacht) is naar niveau. Daarom is leren voetballen via het proces in een pedagogiek naar onze praktijkperiodisering simpel en degelijk:

Vaardigheid + bewegen - 1v1 - 2v1(2) - 3v1)
2v2 (1v1 - 2v2 - 3v2(3)
3v3 (1v1 - 2v2)
11V11

incl. 10 spelprincipes 11v11
3 fases in presteren (wedstrijden)

Hiermee blijf je op het proces naar niveau focussen van:

onbewust- onbekwaam
bewust - onbekwaam
bewust - bekwaam
onbewust - bekwaam

Je kan je dus alleen concentreren tijdens een wedstrijd als je situaties waarneemt en weet hoe je er naar kan handelen. Het juiste inleggen & trainen door de begeleiding voor mentale snelheid!

3. HOE REIK JE VOETBAL AAN

EERST OP JE GEMAK VOELEN

Leren kan onder druk van anderen, zichzelf of de trainer wel enige stress opleveren. Daarom is de rol van onder andere trainers zeer belangrijk in het aandragen van voetbal en de manier waarop je voetbal aanleert!

Voor heen werd voetbal aangedragen via het historisch gegroeid model, nl. leren voetballen naar tactiek. In onze tijd is dat niet meer realistisch omdat kinderen een tekort aan voetbaluren maken op de straat,

Het in de huidige tijd alleen tactisch aandragen van voetbal en betekenis eraan geven zal tot beter presteren leiden tot een bepaald niveau. Zodra spelers te snel boven dat niveau uitstijgen (bv. door boven in mee te doen in de competitie) zullen ze veel stress ondervinden vanuit een tekort aan vaardigheid of spelinzicht waardoor ze bevangen raken, uit vorm!

Nu is het zaak deze spelers terug te brengen in waar ze goed in zijn en weer te overtuigen van hun kwaliteiten. Benadrukken wat ze goed kunnen, en niet op wat ze nog niet beheersen, dit brengt de onbevangenheid weer terug. Stap nu terug in niveau en train simpel vanuit succesmomenten, Dat kan eigenlijk alleen als je leert voetballen vanuit een pedagogiek (herkennen van ontwikkeling) en werkwijze (de praktijk periodisering).

Durf nadat de onbevangenheid weer terug is, spelers weer vooruit te laten stappen in trainingsniveau i.c.m. zelfvertrouwen bieden door de trainer. Dus uit datgene waar ze vertrouwd en bekwaam in zijn! Door steeds in en uit de periodisering zone te stappen wordt die zone steeds groter. En het gaat juist om het oprekken van die zone, dat is leren!

Sommige spelers zijn zo ambitieus of fysiek sterk, zij kunnen daardoor te snel gaan, zodat ze door de leerzone heen schieten en daardoor bevangen raken. Met als gevolg dat ze nu middelmatig worden. Dit komt doordat ze te weinig kunnen terugvallen op hun bekwaamheid die onvoldoende is. Ook de leerzone kan inhoudelijk te dun zijn (verantwoording trainer in oefenstof) of de trainer wil te snel opschalen naar een hoger prestatieniveau (ten faveure van de trainer i.p.v. de spelers).

Met de praktijkperiodisering en wedstrijdbesprekingen naar niveau verkrijg je een eenvoudig beeld waarvan je goed kunt inschatten hoe je de spelers en het team kunt laten presteren naar niveau (plezier).

Spelers die beduidend sneller bekwaam raken zullen in het seizoen daarop de keuze moeten krijgen om hoger in te stappen (dit om te voorkomen dat zij geremd worden door het gemiddelde teamniveau).

Problemen rondom promoveren en degraderen van speler(ster) kun je voorkomen m.b.v. testen. Test Aanleg - temperament en talent (sociologische en emotionele waarden).

Indelen naar niveau (plezier) wordt nu zichtbaar gemaakt, waarbij voetbal spelen met vrienden (op een lager niveau) een keuze naar sociaal en emotioneel niveau is.

We dragen de manier via een werkwijze aan waarop resultaten bereikt kunnen worden.

4. WERKWIJZE 2025

Werkwijze voetbal ontstaan vanuit onze Praktijk periodisering

Inbegrepen zijn:

Breed leren bewegen
Leren voetballen
Spel principes
Leren presteren in 11v11

1. BREED LEREN BEWEGEN

Ondersteunende informatie over wat beweging doet in resultaat.

Resultaat vanuit bewegen en training = levenskracht

2. LEREN VOETBALLEN

Hoe leer je voetballen?

Voetballen leerde je voorheen op straat waarbij je eigenlijk alleen tactisch werd geschoold door je TC.

Wij vertalen opnieuw Van Straat Naar Veld in vaardigheid, keuzes met/zonder bal en voetbalinzicht.

Alles incl. Praktijk periodisering in oefenvormen en oefenstof: Wat train ik vandaag?

O9 - O10

O11 - O12

9v9 / 11v11

3. SPELPRINCIPES ALGEMEEN

Spelprincipes als het club-DNA in praktische vorm. Ze vormen de vertaalslag van visie naar concreet gedrag op het veld.

Wat zijn spelprincipes?

Spelprincipes zijn afspraken over omgang en gewenst gedrag in bepaalde spelsituaties (aanvallen, aansluiten, verdedigen, omschakelen). Ze geven richting aan hoe een team wil spelen — los van het systeem.

Waarvoor gebruiken we spelprincipes?

1. Vertaling van visie naar veldgedrag

Een clubvisie (bijv. dominant, aanvallend, hoge druk) wordt via spelprincipes concreet en trainbaar.

2. Opleiden van spelers

Spelprincipes helpen jeugdspelers begrijpen:

Wat wordt er van mij verwacht?
Waarom maken we deze keuze?
Hoe hangt mijn rol samen met het team?

3. Continuïteit in de leerlijn

Van O8 tot eerste elftal wordt gewerkt vanuit dezelfde uitgangspunten.

Dit zorgt voor:

Snellere doorstroming
Minder aanpassingstijd
Herkenbare speelstijl

4. Besluitvorming verbeteren

Spelprincipes zijn geen vaste patronen, maar beslissingskaders.
Ze helpen spelers onder druk sneller en beter keuzes maken.

5. Analyse en feedback structureren

Wedstrijdanalyse wordt concreter bv.

Hebben we ons principe "ritme van de wedstrijd" uitgevoerd?
Waren de afstanden tussen linies volgens afspraak, compact?

Het gesprek gaat dan niet over meningen, maar over afgesproken principes.

Wat is het nut voor een club?

1. Herkenbare identiteit

Supporters, spelers en staf herkennen een duidelijke speelwijze. Deze herkenning zorgt voor zichzelf identificeren in professionaliteit wat weer solidariteit oplevert (verbondenheid/ lidmaatschap/ vrijwilligers).

2. Opleidingsrendement

Spelers ontwikkelen zich binnen een duidelijke structuur = hogere kans op:

Doorstroom naar vlaggenschip jeugd: O23 of vlaggenschip senioren: eerste elftal

3. Minder afhankelijk van trainers

Als principes vastliggen in de clubcultuur, blijft de speelwijze stabiel bij trainerswissels.

4. Efficiëntere scouting

Je scout gericht op spelers die passen binnen jouw spelprincipes.

Bijvoorbeeld:

Zoek je backs die hoog spelen?
Zoek je centrale verdedigers die durven in dribbelen?

Samengevat

Spelprincipes zijn:

De praktische uitwerking van clubvisie
Een opleidingsinstrument
Een kader voor besluitvorming
Een middel voor continuïteit
Een strategisch voordeel voor de club

Zonder spelprincipes train je oefeningen. Met spelprincipes train je gedrag.

SPELPRINCIPES opeenvolgend van jeugd naar herenvoetbal

1. Weerbaarheid om je staande te houden onder stress en chaos tijdens de wedstrijd d.m.v.

Ouder/ verzorger begeleiding (waar staan wij voor naar: opleggen +omgang met druk/ stress!
Trainer/ster workshops (2x per jaar = 8x 2 uur)
trainen + benadrukken van de speler zijn vaardigheden en deze leren te gebruiken
sociaal en emotioneel verbonden voelen met de andere spelers van het team/ lichting

2. Positioneren van spelers binnen een speelwijze die past bij hun temperament & vaardigheden

directe of indirecte oriëntatie
vrijheid (risico nemen), meer/ minder vanuit de taak spelend en wel/niet improviserend?
blikveld, voorkeursbeen, zijde in passeren en of wegdraaien met de bal
leervermogen (verwerken training naar wedstrijd)
mentale weerbaarheid (verwerken van teleurstelling)

3. Verticaal spelen (diepte voor breedte/ i.c.m. ritme van de wedstrijd)

4. Constante beweging en aanbieden voor

behoud balbezit + bal veroveren d.m.v. door dekken

5. Maak gebruik van het ritme van de wedstrijd (positiespel + doel ervan)

6. Tactiek bij het uitspelen van achteruit o.a.

speelwijze vanuit flankbezetting (2 spelers vanuit één flank)

7. Compactheid van spelen is de ruimte t.o.v. elkaar bewaken via knijpen, staffelen en kantelen.

8. Gebruik maken van zone 14 of de middenruimte (half space) op het veld.

9. Maak afspraken over balbezit tegenstander/ balverlies:

- druk zetten bij BB keeper TS (= jagen lager op het veld bv. dubbele 16m of kop middencirkel)

- pressie spelen bij BB keeper TS (jagen hoog op het veld bv direct in de 16m.)

- Herken de pressie trigger (wanneer ga je jagen) of pressie trigger creëren via omlopen

- bij balverlies zak je in richting de bal (omschakelen) of ruimte (kom verdedigen)

10. Voorkomen van overbelasting via periodiseren (testen + trainen van uithouding + rust= herstel)

4. LEREN PRESTEREN IN 11V11

Waar zie je jouw team in technisch en tactisch inzicht?

Ontwikkel nu naar niveau onbewust bekwaam of volgende fase m.b.v.

spelprincipes
wedstrijdbespreking naar niveau

Wedstrijdbespreking 11v11

Balbezit zone 1 naar 2 naar 3

Wie en in welke zone wil je in balbezit laten komen? Hoe wil je dat laten doen?
Welke verdediger of middenvelder doet mee (overtal creëren in zone 2)
Aansluiting voor bezetting zone 2 voor Ritme vd wedstrijd (restverdediging voor balverlies of nieuwe opbouw starten via ritme)

Balbezit zone 3

Laat de meest geschikte speler(s) uitkomen in zone 4!
Dit door de keuzes in spelinzicht uit 1v1 2v2 3v3 waarbij je leert vrij te lopen in rechte lijnen voor behoud ruimte voor uitvoering van je spelinzicht! Nu constant aan bieden via door bewegen (posities blijven nu bezet via looplijnen af te maken en deze over te nemen). De dreiglooplijnen naar zone 4 toe creëren kansen en verstoort de verdediging van de TS.
Gestaffelde aansluiting restverdediging naar zone 3

Scoren/ Afronden zone 4 o.a.

1v1 + afronden
combinatie + afronden
combinatie + steekbal/ diagonale voorzet
pt. 16m. vroege voorzet over de penaltystip
achterlijn + trekbal richting 5m. lijn of inlopen 16m.

ritme van de wedstrijd

Aansluiting restverdediging naar zone 3.

Balverlies zone 1 - 2 - 3

Inzakken (= storen door de speelruimte klein te maken) + knijpen (midden dicht) en nu jagen om de bal te veroveren via kom verdedigen

Balbezit TS / Balverlies zone 4 en restverdediging in zone 3

Bedenk hoe de tegenstander speelt. Hanteren zij de lange bal of spelen zij samenspel? Dit bepaalt of jullie druk zetten of pressie spelen!

Druk zetten gebeurt door eerst in te zakken (tot een afgesproken zone of bv. dubbele 16m.) Op het moment dat de bal uitkomt op een flank (dit kun je ook afdwingen door 1 flank te bezetten) dan beweegt het team richting de bal (m.b.v. as bezetting) = kantelen.
Pressie spelen gebeurt door mandekking vanuit het gehele team. Vanuit balbezit tegenstander loopt het team gestaffeld vooruit (schuin achter elkaar rugdekking gevend) waarnaar, bij het bewegen van de bal, deze direct wordt afgejaagd. Bij het verplaatsen van de bal naar een flank wordt er nu gekanteld!

Train + coach dode spelmomenten